column

Column: Urker frustraties

door
frustratie klederdracht urk visserij investeren durf!

Het mooiste weekend van het jaar is aangebroken: het Pinksterweekend, met daaraan voorafgaand Urkerdag. En natuurlijk gaan we dan in klederdracht. En nee, niet alleen op Urkerdag, maar ook met Pinksteren. Want met Pinksteren kwamen de dienstmeisjes uit de grote steden vroeger in dracht met de boot weer thuis. Wat mooi om hier een speciale dag voor in het leven te roepen, maar wat levert het ook frustratie op!

Als man hoef je echt niet naar YouTube-filmpjes te kijken of de hulptroepen in te roepen om je aan te kleden. Maar als vrouw… michies mina. Laat ik het kort houden en het alleen maar over de hulle en de dotten hebben. Voordat die dotten goed zitten, met de vele hulpmiddelen die tegenwoordig rechtstreeks uit China komen… En maar filmpjes kijken; het lijkt zo makkelijk. En dan moet die hulle er nog overheen, perfect natuurlijk! Gelukkig helpen we elkaar, want anders zou je het zo weer in een hoek gooien.

Hoe we het ook wenden of keren, het levert frustraties op. Of moet ik zeggen: uitdagingen, elke keer weer opnieuw. Begin op tijd. Zijn wij als Urkers niet ontzettend goed geworden in crisismanagement? Hoeveel frustraties hebben we al niet doorstaan? Meestal opgelegd vanuit Den Haag en tegenwoordig ook vanuit Brussel. We hebben ons er altijd doorheen geslagen. Geen eiland meer, maar cultuur en traditie zijn gebleven. We pasten ons aan en bleven behouden wat belangrijk was. De visserij om zeep, maar toch blijven zoeken naar andere vissoorten, die we helaas vaak niet eens zelf opvissen. Vissersschepen op tijd laten ombouwen, zodat er nog een boterham te verdienen valt.

In de vorige zin schreef ik: op tijd. Dat is misschien wel het belangrijkste wat we door de jaren heen geleerd hebben. Begin op tijd als een uitdaging, crisis of frustratie zich aandient. Dat geldt voor dotten in je haar of voor het zoeken naar een vervangend onderdeel van de dracht omdat het niet meer past. Maar ook voor onze hele maatschappij. Of het nu gaat om onze bedrijvigheid of onze sociale uitdagingen.

Was het u ook opgevallen dat er op Urkerdag al een stuk minder alcohol in de hand werd meegenomen? Er zijn minder klederdrachtfoto’s met groene flesjes. Op een enkeling na, die met een glas sterke drank bij een lokale ijswinkel een ijsje ging kopen. Die smaken zijn daar overigens ook te koop: Berenburgijs, Likeur 43, Amaretto, enzovoort.

Het begint te werken.

DURF!

Samen naar een nieuwe toekomst.

Column: Schloss Dankern Urkunde

door
Schloss-dankern Urkunde Urk Urkers

Alles voor de kinderen.

Vele Urkunden heeft Schloss Dankern letterlijk. Urkunde (DE) = oorkonde (NL). En ook vele Urkers. Naar ik vernam zo’n 1200 stuks, verspreid over het hele park. De Urkers moesten als enigen borg betalen? Alhoewel de huisjes het dichtst bij de ingang natuurlijk het meest in trek zijn. En anders was alles wel dichtbij via de socials. Het viel me nog mee dat er geen berichtje rondging: “Gevonden: gouden oorbel.”

De hele dag door glinsterde het aan de oren en klonk het: “Môge” of “Heuj.” En ook ik deed vrolijk mee met mijn gezinnetje. En eerlijk is eerlijk: ik vond het geweldig! Vele leuke attracties, zwembad, waterskiën, klimparcours en karten. Je voelt je er thuis, ook omdat sommige personeelsleden gewoon Urkers spreken. “Wil je in de rooie, blau-we of gruune (bootjes)glijbaan?” Urkers is per slot van rekening een Nedersaksisch dialect en Dankern ligt in Nedersaksen, met hun eigen streektaal. Dit is observeren en genieten op z’n mooist.

Nadeel is dat ogen ook prikken en monden roddelen.

De schrijver van het boek De ontdekking van Urk – Matthias M.R. Declercq – had hier eens moeten zijn. Je verhuist gewoon (een gedeelte van) een dorp naar een ander dorp, inclusief visbakpannen en partytenten. En je zult zien dat gewoontes, tradities, gekkigheden en problemen allemaal meeverhuizen. Het is dus echt.

Ondanks het vele goede—want echt, alles is top geregeld hier op het park—vernam ik ook andere dingen. Ik heb (hopelijk) de vele gebeden voor het eten en/of het zingen van een psalm, gezang of opwekking gemist. Is dit aan het veranderen? Alle kerken waren in ieder geval gemengd aanwezig: broek en rok.

Ook de jeugdproblematiek was meeverhuist incl. de mode een Adidas-trainingsbroek met een zwarte jas. En nu begrijp ik beter deze kledingstijl. Er zijn ook raddraaiers, vol testosteron, die gingen of wilden slopen… De Polizei kwam bij mij aan de deur (zal wel iets met haarkleur te maken hebben), maar ik heb de namen maar achterwege gelaten. Ondanks de schoonheid van deze blonde politieagente.

Voor de raddraaiers hoop ik dat jullie, samen met je ouders, hulp hebben gezocht of gaan zoeken.

Een Urker herken je aan zijn houding. Ja, we zien er anders uit qua bouw. Komt, denk ik (en heb ik wel eens gehoord van een huisarts), nog door ons eilandverleden. Als je een domineesgezin (import) op Urk ziet lopen, zie je een andere lichaamshouding.

Als laatste: het geld op het park. Alles is goed betaalbaar en ja, je kunt daar nog contant betalen. Handig voor alle soorten geld—glimmend en niet-glimmend (zwart). Klein geld terug is weer handig voor de kerkenzak.

Man, je beddetjen legt zo lekker as je wier in huus binnen.

Bis nächstes Jahr!

Column – Context

door
context-urk

Ken je dat? Iemand zegt iets en jij denkt: waar heb je het over…? Het is vaak een gedachtenspinsel van die persoon waar jij op dat moment niet bij kunt. De context (extra informatie) ontbreekt. Hier worden we elke dag mee geconfronteerd—of we het nou zelf doen of iemand anders.

“Een plaatje zegt meer dan woorden.” Of toch niet? Dit is misschien wel het bekendste voorbeeld: het omhalen van het beeld van Sadam Hoessein. Er zouden duizenden betogers bij betrokken zijn geweest—totdat je het beeld goed uitzoomt. Dan blijken het er tien, hooguit vijftig.

Media is hier dan ook een mooi voorbeeld van. Maar ook opleidingen. Ik word er af en toe een beetje gek van. Schriftkritiek (theologie) is ook zoiets: je mag van alles zeggen en vinden, vaak zelfs onderbouwd met onderzoek. Maar de volledige context ontbreekt. En de inspiratie van de Heilige Geest al helemaal. Vaak wordt er slechts een tekstflard gebruikt en wordt Schrift niet met Schrift vergeleken. Het zet soms wel aan tot denken.

Ook wat Urk betreft is het vaak hetzelfde liedje: drugsgebruik, alcohol en incest—zonder context. Als je die erbij zoekt, blijkt het drugsgebruik niet hoger te liggen dan het landelijke gemiddelde. Maar ja, het stempel ‘protestants’ drukt zwaar van buitenaf. Incest is grotendeels onjuist. Ja, de familiebanden liggen nog steeds dichter bij elkaar als nasleep van het eilandleven, maar het gaat niet om broer en zus. Zelfs (achter)neef en (achter)nicht komt zelden voor.

Zo zijn we in een enge tijd terechtgekomen. Algoritmes kennen de context maar al te goed en weten deze ook bewust weg te laten. Als jij rechts stemt, krijg je op je socials vooral rechtse content aangeboden om je zo lang mogelijk vast te houden online (verdienmodel). Met af en toe een flard links, om je toch boos te maken—want dan blijf je ook hangen.

En nu? Het gevecht tegen de Googles en Meta’s gaan we niet winnen. Hetzelfde geldt voor de vrijzinnigheid. En dan nog AI: dat is momenteel nog redelijk en onderzoekt meerdere invalshoeken. Maar voor hoelang nog? Er moet toch geld verdiend worden?

Maar wij kunnen ons wel onderscheiden door ons te verdiepen.

In alles.

Alle webcams van Urk!